حسابداری شرکت های بازرگانی

حسابداری بازرگانی

تعریف شرکت های بازرگانی و روش های حسابداری آن ها:

عموما” شرکت های بازرگانی به واحدهایی گفته می شود که جهت کسب سود (انتفاع) اقدام به خرید و فروش کالایی خاص یا مجموعه ای از کالاها و محصولات می نمایند. حسابداری شرکت های بازرگانی مانند سایر شرکت ها است ولی تمرکز اصلی بر روی حساب های خرید و فروش و روش های نگهداری و ارزیابی موجودی کالا است.

امروزه با پیشرفت تکنولوژی عملیات حسابداری در شرکت ها به صورت مکانیزه و توسط نرم افزار های حسابداری انجام میشود. با این روش علاوه بر افزایش سرعت عملیات، خطاهای انسانی در ثبت اسناد به طور چشمگیری کاهش می یابد و همچنین دسترسی به اسناد و مدارک و تولید گزارشات با سرعت بیشتری صورت می پذیرد.

حسابداری بازرگانی چیست؟

از آنجایی که هدف شرکت بازرگانی خرید و فروش اجناس وارداتی است، حسابداری بازرگانی در طول روزهای سال ثبت سند خرید و فروش کالا و سایر سندهای جاری در شرکت، به دست آوردن صورت های مالی شامل صورت حساب سود و زیان، ترازنامه، صورت سود و زیان جامع و صورت گردش وجوه نقد را انجام می دهد. در یک شرکت بازرگانی از دو نوع سیستم حسابداری استفاده می شود.

۱. سیستم حسابداری دائمی

در سیستم حسابداری دائمی است که تمام پروژه های خرید و فروش کالا، بدهکارو بستاندکار در حساب موجودی کالا و میزان قیمت آن ثبت می شود. در این صورت اگر خریدی صورت گیرد، برگشت از فروش رخ دهد و موجودی کالا شرکت افزایش پیدا کند از روی گزارشات سیستم می توانید از آن مطلع شوید. این مورد در صورت کاهش کالا که در اثر فروش آن و یا کاهش برگشت از فروش اتفاق می افتد نیز می تواند شما را از موجودی کالا مطلع نماید.

۲. سیستم حسابداری ادواری

در این سیستم به هیچ عنوان ریز معاملات درج نمی شود. تنها با شمارش تعداد کالای موجود در آخر سال و همچنین بهای کالاهای موجود استخراج شده و در ترازنامه و دفاتر ثبت می گردد.

به صورت کلی یک سیستم حسابداری بازرگانی ایده آل می تواند به حسابدار و مدیر مالی قیمت تمام شده کالا وارداتی، میزان موجودی کالا در انبار، میزان فروش و قیمت تمام شده کالاهای فروش رفته را اطلاع دهد.

کدینگ حسابداری بازرگانی

حسابداری بازرگانی

کدینگ حسابداری فرایندی است که به منظور مکانیزه شدن عملیات حسابداری مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع کدینگ نوعی طبقه بندی و دسته بندی حساب ها از اصلی به فرعی در حسابداری است. در کدینگ حسابداری حساب ها را با توجه به نوع و حجم عملیات مالی در سطوح مختلف دسته بندی می نمایند. کدینگ حسابداری باید به صورتی باشد که استاندارد های حسابداری نقض نشود. در بیشتر سیستم های حسابداری، ابتدا کدینگ حسابداری به صورت پیش فرض تعیین می گردد، سپس حسابدار کدینگ را بررسی نموده و اگر نیاز بود اصلاحاتی در آن انجام می دهد.

در حالت کلی در کدینگ حسابداری، دارایی های جاری در گروه ۱، دارایی های غیر جاری در گروه ۲، بدهی های جاری در گروه ۳، بدهی های بلند مدت در گروه ۴، حقوق صاحبان سهام در گروه ۵، درآمد ها در گروه ۶، بهای تمام شده کالای فروش رفته و خدمات ارائه شده در گروه ۷، هزینه ها در گروه ۸ و سایر حساب ها در گروه ۹ قرار می گیرند.

 

پس از مشخص شدن گروه ها، باید حساب های کل را در زیر مجموعه گروه ها تعریف نموده، سپس حساب های معین را در زیر مجموعه حساب های کل و بدین ترتیب با تعریف سایر زیر مجموعه ها، تا ۷ سطح حساب ها را تعریف نمود. به عنوان مثال حساب هایی نظیر موجودی نقد و بانک، سرمایه گذاری کوتاه مدت، موجودی مواد و کالا و … به عنوان حساب های کل و زیر گروه دارایی های جاری تعریف می شوند.

حساب های مورد نیاز برای حسابداری شرکت های بازرگانی:

در این قسمت حساب های مور نیاز شرکت های بازرگانی را باهم مرور می کنیم:

حساب های تراز نامه ای (صورت وضعیت مالی):

حساب های ترازنامه ای شامل چند بخش مختلف است که در ادامه باهم بررسی می کنیم.

دارایی های غیرجاری:

دارایی های غیرجاری یا به عبارتی دارایی های بلند مدت به آن قسم از دارایی ها گفته می شود که هدف شرکت، نگهداری و بکارگیری آن ها در سال های متمادی است. یا به عبارتی عمر مفید آن ها بیشتر از یک سال مالی باشد.  دارایی های غیرجاری (بلند مدت) را دارایی های ثابت نیز می نامند. دارایی های غیرجاری خود به سه نوع طبقه بندی می شوند.

۱- دارایی های غیرجاری مشهود: که به ترتیب غیرجاری تر بودن و طولانی تر بودن عمرشان گزارش میشوند.(مانند زمین – ساختمان – ماشین آلات – اثاثیه – وسایل نقلیه – …؛)

۲- دارایی های غیر جاری نامشهود :دارایی هایی که قابل رویت نیستند. (مانند :سرقفلی – حق الامتیازها و …)

۳- دارایی های غیرجاری که برای کسب سود و بهره خریداری شده اند: مانند خرید اوراق قرضه سایر شرکت ها ( البته مشروط بر اینکه برای فروش در یک سال آتی تهیه نشده باشند).

دارایی های جاری:

دارایی های جاری در حسابداری شرکت های بازرگانی عبارت است از نقدینگی شرکت و سایر دارایی هایی که انتظار می رود در طی یک سال به وجه نقد مبدل خواهند شد  یا به فروش خواهند رفت و یا مصرف خواهند شد.

اقلام دارایی های جاری در استاندارد جدید ۱۳۹۸ به این ترتیب هستند که هر چقدر از درجه نقد شوندگی کمتری برخوردار باشند در سطح بالاتری در صورت وضعیت مالی (ترازنامه) طبقه بندی می شوند (مثل: پیش پرداخت ها – موجودی های شرکت – حساب ها و اسناد دریافتنی – موجودی نقد و بانک.)

حقوق مالکانه (حقوق صاحبان سهام):

در این گروه حساب هایی قرار میگیرند که مرتبط با سهامداران شرکت باشد. (مانند سرمایه – اندوخته ها(اندوخته قانونی – اندوخته احتیاطی) – سود یا زیان انباشته)

بدهی های غیر جاری (بلند مدت):

بدهی های بلند مدت در حسابداری شرکت های بازرگانی به آن دسته از تعهداتی اطلاق می شود که پیش بینی می شود شرکت نتواند طی یک سال از محل دارایی های جاری خود و یا ایجاد بدهی های جاری دیگری آن ها را بازپرداخت و یا تسویه نماید. (مانند : اوراق مشارکت قابل پرداخت – اسناد قابل پرداخت بلند مدت – ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان.)

بدهی های جاری:

بدهی های جاری در حسابداری بازرگانی به آن دسته از تعهدات شرکت گفته می شود که پیش بینی می شود حداکثر طی یک سال از محل دارایی های جاری شرکت و یا ایجاد بدهی جاری دیگری باز پرداخت یا تسویه شوند.

بدهی های جاری برطبق استاندارد های جدید معمولا به این ترتیب که پیش بینی میشود دیرتر تسویه شوند در سطح بالاتری در ترازنامه طبقه بندی خواهند شد.(مانند: حساب ها و اسناد پرداختنی – مالیات پرداختنی – تسهیلات مالی پرداختنی – پیش دریافت ها.)

حساب های سود و زیانی در شرکت های بازرگانی:

حسابداری بازرگانی

  • موجودی کالا
  • خرید کالا( فقط در روش ادواری)
  • برگشت از خرید کالا(فقط در روش ادواری)
  • تخفیفات خرید
  • فروش کالا
  • برگشت از فروش کالا
  • تخفیفات فروش
  • سود و زیان جاری
  • بهای تمام شده کالای فروش رفته
  • هزینه های عملیاتی(اداری و فروش)

وظایف حسابدار بازرگانی

حسابداران بازرگانی دارای وظایف مختلفی هستند، برخی از وظایف حسابداران بازرگانی عمومی بوده و هر حسابدار بازرگانی در هر شرکت بازرگانی که فعالیت می‌نماید‌، باید وظایف عمومی خود را انجام دهد. برخی دیگر از وظایف حسابدار بازرگانی برای ثبت های حسابداری شرکت های بازرگانی نیز تخصصی بوده و بستگی به نوع فعالیت شرکتی دارد‌، که حسابدار بازرگانی در آن مشغول کار است.

وظایف حسابدار بازرگانی

حال برخی از وظایف تخصصی حسابدار بازرگانی به شرح زیر است:

 

  • آماده سازی صورت‌ های مالی شامل اطلاعات مالی‌، دارایی ها و شرایط آن ها و بدهی ها به‌صورت دقیق‌، مرتب و طبقه بندی شده
  • آماده سازی صورت سود و زیان
  • آماده سازی ترازنامه مالی شامل میزان دارایی و میزان بدهی
  • آماده سازی صورت گردش نقدینگی
  • محاسبه میزان سوددهی شرکت
  • محاسبه میزان ارزش افزوده

همچنین آشنایی با انواع مکاتبات اداری‌، آشنایی با روش های انجام امور بانکی‌، آشنایی با قوانین بیمه ای و مالیاتی و ….‌، ازجمله مهارت ‌هایی هستند که یک حسابدار بازرگانی باید با آن ها آشنایی داشته باشد.

نحوه اجرای چرخه حسابداری در شرکت های بازرگانی

شرکت های بازرگانی برای این که اطلاعات حسابداری خود را ثبت و نگهداری نمایند‌، باید چرخه ای را طی نمایند‌، که این چرخه شامل مراحل زیر است.

  • آماده سازی صورتحساب سود و زیان
  • آماده سازی ترازنامه
  • ایجاد صورت گردش وجوه نقد
  • آماده سازی صورت سود و زیان جامع
  • بررسی یادداشت‌ های پیوست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *