حسابداری صنعتی چیست؟کاربرد، اهداف و اهمیت حسابداری صنعتی

حسابداری صنعتی

رشد روزافزون شرکت آرزوی تمامی صاحبان شرکت‌ها است. هر شرکتی برای رشد و پیشرفت خود نیاز به ارزیابی و تعدیل هزینه‌ها دارد و این امر مهم بدون حسابداری صنعتی عملاً ناممکن است. حسابداری بخشی جدایی‌ناپذیر از شرکت‌های رو به رشد است، به‌طوری‌که همه مدیران موفق از اهمیت آن آگاه بوده و روی آن سرمایه‌گذاری می‌کنند.

اگر شما هم دغدغه افزایش سود شرکت خود را دارید و اهداف بلندمدت درخشانی را برای رشد شرکت خود در نظر گرفته‌اید، این مطلب برای شماست. در این مطلب از کالج حسابداری همه‌چیز را درباره حسابداری صنعتی، اهمیت و کاربرد آن به زبان ساده توضیح می‌دهیم. با ما همراه باشید.

تعریف حسابداری صنعتی

حسابداری صنعتی یکی از مهم‌ترین شاخه‌های حسابداری مدیریت است که وظیفه محاسبه و تعیین هزینه‌های تمام‌شده کالاها و محصولات، برآورد هزینه‌های شرکت، تعدیل هزینه‌ها و کمک به افزایش سود شرکت را برعهده دارد.

حسابداری به مدیران شرکت‌های کوچک و بزرگ کمک می‌کند تا از طریق قیمت‌گذاری‌های صحیح روی کالاها و محصولات، شناسایی و کاهش هزینه‌های اضافی و تصمیم‌گیری‌های سنجیده در این زمینه، رشد و پیشرفت شرکت خود را در بلندمدت تضمین کنند. در واقع هر شرکت رو به رشدی برای بقا به حسابداری صنعتی نیاز دارد. حال که تعریف حسابدار صنعتی را آموختیم، به شرح وظایف شغلی آن می‌پردازیم؛ همچنین اگر به مباحث تخصصی حسابداری علاقه مند هستید پیشنهاد می‌کنم به صفحه آموزش حسابداری مراجعه کنید.

وظایف شغلی حسابداری صنعتی

حسابداری صنعتی با وظایفی مهم و جدی همراه است. وظایفی که اگر به‌درستی انجام شوند، شرکت به رشد و بقای خود ادامه می‌دهد و اگر به‌درستی انجام نشنود، نتیجه‌ای جز ضرر و زیان حاصل نمی‌شود. تیم حسابداران صنعتی یک شرکت موظف‌اند:

  • در اجرای برنامه‌های یک شرکت و برنامه‌ریزی اهداف شرکت مشارکت کرده و با بیان دیدگاه‌های کارشناسانه خود به بهبود هر چه بیشتر تصمیم‌های شرکت کمک کنند. بودجه شرکت را به‌درستی تجزیه و تحلیل کنند، وضعیت هر دوره را با دوره‌های پیشین مقایسه کرده و بر اساس اطلاعات به دست آمده، مدیران شرکت را در تصمیم‌گیری برای مدیریت بودجه یاری دهند.
  •  اطلاعات مربوط به بودجه شرکت را گردآوری و طبقه‌بندی کرده و برای تصمیم‌گیری بهتر در اختیار مدیران قرار دهند.
  •  گزارش‌های به‌دست‌آمده را برای بهبود وضعیت تولید شرکت، کاهش هزینه‌ها و افزایش سود تجزیه و تحلیل کنند.
  • ارزش دارایی‌های شرکت را تعیین کرده و بر اساس آن استانداردهای قیمت‌گذاری بر روی کالاها، محصولات و خدمات را بهبود بخشند.
  •  هزینه‌های شرکت را مورد ارزیابی قرار داده، سود شرکت را بسنجند و برای افزایش سود و کاهش هزینه‌ها راهکارهای لازم را بیان کنند.

شما برای یادگیری آموزش حسابداری حرفه‌ای ابتدا باید حسابداری مالی را بیاموزید پس به شما پیشنهاد می‌کنم برای یادگیری مباحث تخصصی مالی به صفحه آموزش حسابداری مالی مراجعه کنید.

کاربرد حسابداری صنعتی

تجزیه و تحلیل هزینه‌ها، برآورد هزینه‌های کالاها و محصولات و کاهش هزینه‌ها تا جای ممکن برای تمامی شرکت‌هایی که می‌خواهند باکیفیت‌ترین کالاها و محصولات را با کمترین هزینه در اختیار بازار هدف خود قرار دهند، بسیار حیاتی است. هر شرکتی باید از شاخص‌هایی برای قیمت‌گذاری روی کالاها و محصولات خود برخوردار باشد، بهای تمام‌شده مواد اولیه کالاهای تولیدی شرکت را بداند و بر اساس اطلاعات دسته‌بندی‌شده از بودجه شرکت، برای آینده تصمیم‌گیری کند. اینجا است که نقش پررنگ حسابداری صنعتی در رشد شرکت مشخص می‌شود. حال که با کاربرد حسابداری در شرکت‌ها آشنا شدیم، نوبت آن است که اهداف و اهمیت آن را نیز فراگیریم.

اهداف و اهمیت حسابداری صنعتی

حسابداری صنعتی به مدیران شرکت‌ها کمک می‌کند تا میزان دارایی و سرمایه‌های شرکت را بسنجند، از بدهی‌ها و سود و زیان شرکت آگاه باشند و بر اساس اطلاعات دقیق، برای سیاست‌های آتی شرکت برنامه‌ریزی کرده و روند رشد شرکت خود را ارزیابی کنند.

حسابداری شرکت علاوه بر نقش مؤثری که در مدیریت بودجه شرکت و تعیین قیمت‌گذاری روی کالاها و محصولات ایفا می‌کند، روند حسابرسی قانونی را نیز تسهیل می‌کند. به بیان دیگر، تیم حسابداری صنعتی به دیگر حسابداران شرکت کمک می‌کنند تا به‌سادگی بتوانند سلامت امور مالی شرکت را ارزیابی کنند.

یکی دیگر از اهداف مهم حسابداران صنعتی، تشویق سرمایه‌داران به سرمایه‌گذاری در بخش تولید و عرضه کالا و خدمات شرکت است. با شفاف‌سازی وضعیت بودجه و اهداف بلندمدت شرکت برای سرمایه‌گذاران، دستیابی به این هدف مهم آسان‌تر می‌شود. حسابداران صنعتی با تهیه کردن گزارش‌های مالیاتی، روند رسیدگی به امور مالی و مالیاتی شرکت را نیز آسان‌تر می‌کنند. حال که با مفاهیم تئوری حسابداری صنعتی آشنا شدید می‌توانید دوره آموزش حسابداری صنعتی را مشاهده کنید تا با تخصصی‌ترین مباحث حسابداری آشنا شوید.

شیوه هزینه‌یابی در حسابداری صنعتی

یکی از داده‌های بسیار مهمی که مدیران شرکت‌ها برای تصمیم‌گیری بهتر نیازمند آن هستند، اطلاعات بهای تمام‌شده تولیدات شرکت یا کارخانه است. این اطلاعات لازم است در کوتاه‌ترین زمان ممکن و به شیوه جامع و دسته‌بندی‌شده در اختیار مدیریت قرار گیرند. حسابداران به ۷ روش اطلاعات ضروری را گردآوری می‌کنند که در ادامه هر یک از آن‌ها را توضیح می‌دهیم:

۱. هزینه‌یابی جذبی

هزینه‌یابی جذبی به کل هزینه‌هایی گفته می‌شود که در بهای تمام‌شده کالای در حال ساخت هزینه می‌شوند. بهای تمام‌شده دستمزد مستقیم، تولید مواد مستقیم و سربار ثابت و متغیر ساخت در این دسته قرار می‌گیرند.

۲. هزینه‌یابی مستقیم

واقعیت این است که هزینه‌های محصولات بر اساس میزان حجم تولید تغییر می‌کند. در روش هزینه‌یابی مستقیم، هزینه‌هایی را که مستقیماً به کالای در حال ساخت و صورتحساب سود و زیان اضافه می‌شوند، ثبت می‌کنند.

۳. هزینه‌یابی برآوردی

مدیران شرکت‌ها هنگامی که می‌خواهند با شرکت‌های دیگر قرارداد ببندند، نیاز به هزینه‌های پیش‌بینی‌شده دارند. پیش‌بینی یا برآورد این هزینه‌ها با روش هزینه‌یابی برآوردی انجام می‌شود. هزینه‌هایی که پس از فروش محصولات مشخص می‌شوند نیز به کمک هزینه‌یابی برآوردی پیش‌بینی می‌شوند.

۴. هزینه‌یابی سفارش کار

سیاست‌های بعضی از شرکت‌ها به این صورت است که ابتدا نیازهای مشتریان را شناسایی می‌کنند، سپس محصولات خود را به‌صورت سفارشی و بر اساس خواست مشتریان تولید می‌کنند. هزینه‌یابی سفارش کار به مجموعه‌ای از قوانین گفته می‌شود که فرایند گردآوری، تشخیص و ثبت هزینه‌های تولید را از ابتدا تا انتهای پروسه تولید هدایت می‌کنند. در روش هزینه‌یابی سفارش کار، هزینه‌های تولید هر سفارش به‌صورت مجزا مورد بررسی قرار می‌گیرد.

۵. هزینه‌یابی مرحله‌ای

بعضی از شرکت‌ها و کارخانه‌ها مانند کارخانه‌های تولید کفش، محصولاتی را تولید می‌کنند که تا مرحله تکمیل محصول، چند مرحله را باید بگذرانند. این شرکت‌ها نیاز به هزینه‌یابی مرحله‌ای دارند تا بتوانند بهای تمام‌شده محصولات خود را پیش از تکمیل نهایی محصول محاسبه کنند.

۶. هزینه‌یابی استاندارد

حسابداران صنعتی در روش هزینه‌یابی استاندارد، هزینه تمام‌شده محصولات را پیش‌بینی می‌کنند و سپس اعداد و ارقام به دست آمده را با هزینه تمام‌شده واقعی می‌سنجند. اگر هزینه‌های پیش‌بینی‌شده با هزینه‌های واقعی مغایرت داشته باشند، علت آن را تجزیه و تحلیل می‌کنند.

۷. هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت

هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت سیستمی مدرن است که جزئیات هزینه‌های تولید را مورد بررسی قرار داده و فعالیت‌هایی را که سبب بالا رفتن هزینه تمام‌شده محصول می‌شوند اما ارزش‌افزوده‌ای به آن اضافه نمی‌کنند، شناسایی و حذف می‌کند. بدین ترتیب قیمت تمام‌شده محصولات با حفظ کیفیت آن‌ها کاهش یافته و سود شرکت افزایش می‌یابد.

اگر دوست دارید زودتر وارد بازار کار حسابداری شوید به شما پیشنهاد می‌کنم دوره آموزش حسابداری بازار کار را بگذرانید تا خیلی سریع به مباحث تخصصی بازار کار مسلط شوید.

اجزاء و عوامل حسابداری صنعتی

عواملی که بهای تمام‌شده کالاها و محصولات یک شرکت را تعیین می‌کنند، عبارت‌اند از: مواد اولیه، دستمزد و سایر هزینه‌ها که به آن سربار نیز گفته می‌شود. در ادامه به توضیح هر یک از این عوامل می‌پردازیم:

۱. مواد اولیه

مواد اولیه پیش‌نیاز تولید محصولات یک شرکت هستند. بدون مواد اولیه می‌توان گفت هیچ محصولی وجود نخواهد داشت. مواد اولیه دو دسته هستند:

مواد مستقیم

به مواد اولیه‌ای گفته می‌شود که مستقیماً در ساخت کالا به کار می‌روند. مثلاً پارچه در تولید پوشاک نوعی ماده اولیه مستقیم در نظر گرفته می‌شود.

مواد غیرمستقیم

به مواد اولیه‌ای گفته می‌شود که کاربرد آن‌ها در ساخت کالا نسبت به مواد مستقیم ناچیز است. مثلاً نخ در تولید پوشاک نوعی ماده اولیه غیرمستقیم در نظر گرفته می‌شود.

۲. دستمزد

طی فرایند ساخت کالاها و محصولات یک شرکت از مواد اولیه، بدون شک حق‌الزحمه‌ای به کارگران پرداخت می‌شود که آن را با واژه «دستمزد» می‌شناسیم. دستمزد دو دسته است:

دستمزد مستقیم

به دستمزدی گفته می‌شود که بابت تبدیل مستقیم مواد اولیه به کالا و محصولات پرداخت می‌شود. مثلاً دستمزد کارگران یک کارخانه نوعی دستمزد مستقیم در نظر گرفته می‌شود.

دستمزد غیرمستقیم

به دستمزدی گفته می‌شود که بابت کارهای غیرمستقیمی که در تبدیل مواد اولیه به کالا و محصولات نقش دارند، پرداخت می‌شود. مثلاً دستمزد نگهبانان یک کارخانه نوعی دستمزد غیرمستقیم در نظر گرفته می‌شود.

۳. سربار (سایر هزینه‌ها)

منظور از سربار یا سایر هزینه‌ها، هزینه‌هایی است که طی پروسه تبدیل مواد اولیه به کالا و محصولات ایجاد می‌شوند، اما در دسته هزینه‌های مستقیم یا غیرمستقیم قرار نمی‌گیرند. این هزینه‌ها صرف تبدیل مواد اولیه به کالا و خدمات نمی‌شوند. مثلاً در یک کارخانه، هزینه نگهداری و تعمیر دستگاه‌ها نوعی سربار ساخت در نظر گرفته می‌شود.

جمع‌بندی

حسابداری صنعتی برای رشد و بقای تمامی شرکت‌ها ضروری است. مدیران موفق از این اصل آگاه هستند که تا زمانی که متغیری به‌درستی اندازه‌گیری نشود، امکان مدیریت و بهبود آن نیز وجود ندارد. حسابدار تمامی متغیرها، اعداد و ارقام یک شرکت را اندازه‌گیری، طبقه‌بندی و ثبت می‌کند و گزارش بهای تمام‌شده کالاها و محصولات را در اختیار مدیران قرار می‌دهد.

مدیران شرکت‌ها با در دست داشتن این اطلاعات می‌توانند روند رشد و پیشرفت شرکت خود را با دوره‌های قبلی مقایسه کرده و برای بهبود وضعیت تولید کالا و محصولات، کاهش هزینه‌های غیرضروری و افزایش سود شرکت آگاهانه تصمیم‌گیری کنند. حسابداری در یک کلام، رمز موفقیت یک شرکت را در دست مدیران آن شرکت قرار می‌دهد.

امیدواریم با مطالعه این مطلب به ارزش و اهمیت حسابداری صنعتی پی برده باشید و با مدیریت صحیح هزینه‌های تمام‌شده تولید کالا و محصولات، همواره شاهد رشد و پیشرفت شرکت خود باشید. اگر در مورد حسابداری صنعتی، سوال دارید در قسمت کامنت ها با ما اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *