اصول اولیه حسابداری

اصول اولیه حسابداری

اصول اولیه حسابداری

علاوه بر زبان انسان، زبان های زیادی وجود دارند که برای ارتباط با رشته های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. برای مثال زبان کامپیوتر زبان باینری بوده و از مجموعه صفر و یک های زیادی تشکیل شده است. حسابداری نیز یک زبان مستقل است و با استفاده از آن می توانیم موقعیت مالی سازمان ها را بررسی نماییم. در صورتی که بخواهید به طور تخصصی در حوزه حسابداری کار کنید باید بتوانید با آن ارتباط برقرار نموده و اصطلاحات لازم را بیاموزید. در واقع باید بدانید که اصول اولیه حسابداری چیست؟ در این مقاله سعی می کنیم تا شما را با مفاهیم و اصول اولیه حسابداری آشنا کنیم. برخی از مهم ترین این اصول عبارتند از:

  • تعریف حسابداری
  • عناصر حسابداری
  • انواع حسابداری
  • تعیین ماهیت حساب
  • تعیین دوره مالی
  • حساب های موقت
  • حساب های دائم
  • مفهوم بدهکار و بستانکار

تعریف حسابداری

یکی از پرکاربردترین رشته هایی است که با تمامی مشاغل در ارتباط بوده و جزو نیازهای اولیه در هر کسب و کار موفق به حساب می آید. در روند ثبت معاملات مالی، جمع بندی و تجزیه و تحلیل گزارش های مختلف و نظارت بر تمامی این موارد از زبان حسابداری استفاده می‌شود. این علم تخصصی باعث بهره‌وری هرچه بیشتر یک سازمان خواهد شد. در یک تجارت باید بستانکاری ها و بدهی ها، هزینه‌ها، درآمدها و تمامی گزارشات به طور دقیق ثبت شوند. حسابداری فن ثبت رویداد های مالی است که با استفاده از آن می توان تمامی اطلاعات مربوط به معاملات و رویداد های مالی یک مؤسسه را جمع آوری و تجزیه و تحلیل نموده و در نهایت از این اطلاعات گزارشاتی را جهت ارائه به مدیر یا مدیران استخراج نمود.

عناصر حسابداری

دارایی ها و بدهی ها و سرمایه و درآمد و هزینه ها عناصر حسابداری هستند که در حسابداری آن ها را بصورت زیر تعریف نموده اند:

دارایی ها

کلیه اموال، مطالبات و سایر منابع متعلق به یک مؤسسه که درنتیجه معاملات،عملیات مالی یا سایر رویدادها ایجاد شده و قابل شناسایی به پول بوده و دارای منافع آتی است را دارایی گویند. اگر بخواهیم چند دارایی اساسی را نام ببریم به موارد زیر اشاره می کنیم.

۱- وجوه نقد

۲- مطالبات(بدهکاران)

۳- موجودیهای جنسی و کالا

۴- دارایی های ثابت وتجهیزات

بدهی ها

بدهی ها تعهداتی است که یک مؤسسه در مقابل اشخاص و موسسات دیگر دارد و از معاملات و رویدادهای گذشته ناشی شده اند و باید با پرداخت پول یا تحویل کالا یا انجم خدمات یا انتقال سایر اقلام دارایی ها تسویه گردند. موسسات بر حسب نوع و حجم فعالیت و معاملات خود بدهی های گوناگون دارند. نمونه های زیر می تواند از بدهی های یک مؤسسه باشد.

۱- بستانکاران

۲- اسناد پرداختنی

۳- وام ها

سرمایه

حق مالی صاحب یا صاحبان سرمایه یک مؤسسه نسبت به دارایی های آن مؤسسه را سرمایه گویند و یا در واقع با کسر کردن بدهی های یک مؤسسه از کل دارایی های آن مؤسسه سرمایه بدست خواهد آمد. یعنی اگر ما بدهی هایمان را از دارایی هایمان پرداخت کنیم هر چه باقی ماند سرمایه ماست.

معادله حسابداری که در واقع اساس حسابداری بر آن استوار است در همه حال باید برابر و مساوی باشد و ترازوی فوق توازن داشته باشد در غیر این صورت حسابداری صحیح انجام نپذیرفته. معادله حسابداری به صورت خلاصه به صورت زیر است.

دارایی : بدهی + سرمایه

درآمد

درآمد بهای کالای فروش رفته، یا خدمات انجام شده برای مشتریان و نتایج سایر فعالیت های عادی یک مؤسسه در یک دوره مالی که به تحصیل وجه نقد و افزایش سایر دارایی ها و یا کاهش بدهی ها منجر می شوند گویند.

هزینه

شرکتها و موسسات برای اداره امور و انجام دادن فعالیت های مربوط به کسب درآمد، مخارجی نظیر خرید مواد و کالا و پرداخت دستمزد، اجاره،آب و برق و غیره انجام می دهند که باعث خروج وجه نقد و کاهش سایر دارایی ها و یا افزایش بدهی های مؤسسه می گردد که به آن مخارج واقع شده که منافع آتی ندارد هزینه گویند.

بعضی هم درآمد را افزایش ناخالص دارایی ها و یا کاهش نا خالص بدهی ها و هزینه ها را کاهش ناخالص دارایی ها و یا افزایش نا خالص بدهی ها که ناشی از فعالیت های انتفاعی واحد تجاری است و در سرمایه تغییر ایجاد می نماید تعریف کرده اند.

انواع حسابداری

حسابداری

حال که می دانید اصول اولیه حسابداری چیست؟ می توانید با انواع حسابداری به طور مختصر آشنا شوید. هر یک از شاخه های این علم هدفی جداگانه دارند و با توجه به نوع سازمان یا شرکت، مورد نیاز هستند.

  • حسابداری بیمه: حسابداری در دفاتر موسسات کوچک و بزرگ بیمه
  • حسابداری مالیاتی: سازمان دارایی و امور مالیاتی
  • حسابداری صنعتی: حسابداری در واحدهای تولیدی و صنعتی
  • حسابداری بانک: متصدی و سرپرست شعب بانک
  • حسابداری مالی: انجام امور حسابداری کلیه موسسات تجاری و غیر انتفاعی
  • حسابداری دولتی: حسابدار یا عامل ذی حساب در کلیه ادارات دولتی و سازمان ها

همچنین امکان دسته بندی حسابداری در بین انواع شرکت های مختلف هم وجود دارد:

  • حسابداری خدماتی
  • حسابداری بازرگانی
  • حسابداری تولیدی

تعیین ماهیت حساب

برای مشخص شدن ماهیت هر حساب کافی است که بدانیم این حساب جزو دارائی است یا جزو بدهی و یا سرمایه که در این صورت خود به خود ماهیت آن مشخص خواهد شد. حساب های دسته دارائی  همیشه ماهیت بدهکار دارند و حساب های دسته بدهی و سرمایه ماهیت بستانکار دارند.

دارائی ها               =                  بدهی      +    سرمایه

ماهیت بدهکار                                      ماهیت بستانکار

صندوق                                         حساب های پرداختنی

تنخواه                                             اسناد پرداختنی

بانک                                                     سرمایه

اسناد دریافتنی

حساب های دریافتنی

موجودی کالا

اموال

تعریف دوره مالی

به یک دوره فعالیت، معاملات و عملکرد هر مؤسسه را دوره مالی گویند. این دوره می تواند ۱ ماهه، ۳ ماهه، ۶ ماهه یا یکساله باشد. در اکثر مواقع یک دوره مالی با سال تقویمی برابر است  اما گاها می تواند تاریخ شروع دوره مالی با تاریخ شروع فعالیت و ثبت شرکت برابر باشد و بصورت یکساله لحاظ گردد.

حساب های موقت

به حساب هایی موقت گفته می شود که در پایان دوره مالی بسته می شوند یعنی مانده آن ها مربوط به همان دوره مالی بوده ودر پایان دوره مالی صفر میگردند. شامل : خرید، فروش، برگشت از خرید، برگشت از فروش، هزینه، و درآمد

حساب های دائم

این نوع حساب، حساب هایی هستند که از ابتدای تاسیس یک واحد تجاری افتتاح شده و عملیات حسابداری سال های مختلف در آن ها انجام شده و مانده آن ها از یک سال به سال مالی بعد منتقل می شوند. ضمناً به این نوع حساب ها ، حساب های ترازنامه ای هم می گویند مثل دارایی ها ، بدهی ها و حساب سرمایه. این نوع حساب شامل موجودی نقد و بانک، حسابهای دریافتنی تجاری، سرمایه و … است که مانده آن ها در پایان دوره مالی بسته شده و به طور مستقیم به دوره مالی بعد منتقل می گردد.

مفهوم بدهکار و بستانکار

معمولا حسابی که در ثبت رویداد های مالی در وضعیت دریافت قرار می گیرد ( گیرنده ) بدهکار نامیده می شود و حسابی که در وضعیت  پرداخت قرار میگیرد ( پرداخت کننده ) را بستانکار می نامند. برای ثبت رویدادهای مالی همیشه دو طرف وجود دارد که اصطلاحا به این نوع ثبت، حسابداری دوبل گفته می شود که این نام در تقابل با حسابداری یکطرفه دفتری که در قدیم و بصورت سنتی استفاده می شده است،  نامیده شده است و معمولا در هنگام ثبت اسناد مالی طرف بدهکار و طرف دوم بستانکار را ثبت می نمایند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *